Wspierane zdolności

Szkolny System Wspierania Zdolności w Szkole Podstawowej nr 16 przy ZSzP nr 6 w Rybniku jest odpowiedzią na potrzeby  nauczycieli i rodziców w codziennej  pracy z uczniem zdolnym. Program pozwoli na wspólne działania Rady Pedagogicznej SP 16 pod względem metodycznym, merytorycznym i organizacyjnym. Usystematyzuje wiedzę dotyczącą podstawowych pojęć w pracy z uczniem zdolnym oraz ułatwi rozpoznawanie poziomu możliwości dziecka począwszy od I etapu edukacyjnego.

Nasi uczniowie uzyskują czołowe miejsca w konkursach przedmiotowych na szczeblu miejskim, wojewódzkim oraz ogólnopolskim. Jest to ogromne wezwanie dla grona pedagogicznego szkoły na czele z dyrekcją, która we współpracy z rodzicami oraz różnymi instytucjami stwarza możliwość rozwoju zainteresowań i talentów swoich  podopiecznych. Otrzymany w 2011 roku tytuł Szkoły Odkrywców Talentów zobowiązuje nas do otoczenia opieką  uczniów przejawiających talenty i zainteresowania w danej dziedzinie wiedzy.

Szkolny System Wspierania Zdolności zawiera: charakterystykę ucznia zdolnego, rodzaje zdolności sposoby ich identyfikacji,cele, metody i formy pracy (lekcyjnej i pozalekcyjnej) z uczniem zdolnym, podstawowe zadania dyrektora, wychowawców, nauczycieli, uczniów, rodziców oraz obszary ich współpracy, formy promowania uczniów, sposoby ewaluacji.

Realizacja programu odbywać się będzie w trakcie zajęć lekcyjnych i zajęć pozalekcyjnych takich jak: koła zainteresowań, zajęcia wynikające z organizacji pracy szkoły, zajęcia w ramach realizacji godzin z art. 42 ust.2 pkt 2 Karty Nauczyciela, fakultety prezydenckie oraz zajęcia dodatkowe z inicjatywy nauczyciela.

 

I Podstawowe akty prawne dotyczące uczniów szczególnie uzdolnionych w zakresie

diagnozy, nauczania i promocji (wg stanu na dzień 31.08.2010):

 

1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (DzU z 2004 r. Nr 256, poz. 2572,

z późn. zm.)

2. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 grudnia 2001 r.

w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok

nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki (DzU z 2002 r., Nr 3,

poz. 28).

3. Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 25 marca 2010 r.

w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok

nauki oraz organizacji indywidualnego programu i toku nauki w szkołach artystycznych

nierealizujących kształcenia ogólnego (DzU z 2010 r. Nr 61, poz. 381).

4. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 29 stycznia 2002 r.

w sprawie organizacji oraz sposobu przeprowadzania konkursów, turniejów i olimpiad

(DzU z 2002 r., Nr 13, poz. 125, z późn.zm.).

5. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie

warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy

oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych

(DzU z 2007 r., Nr 83, poz. 562, z późn.zm.).

6. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 czerwca 2005 r. w sprawie stypendiów

Prezesa Rady Ministrów, ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania

oraz ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

(DzU 2005 r., Nr 106, poz. 890).

278

7. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 lipca 2002 r.

w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych

oraz szkół mistrzostwa sportowego (DzU z 2002 r., Nr 126, poz. 1078).

 

II Adresaci programu:   

- uczniowie

- dyrektor szkoły

- wychowawcy i nauczyciele przedmiotu

- nauczyciele świetlicy i nauczyciele  biblioteki

- pedagog szkolny

- rodzice

 

III Rodzaje zdolności

Zdolności to różnice indywidualne, które sprawiają, że przy jednakowej motywacji

 i uprzednim przygotowaniu poszczególni ludzie osiągają w porównywalnych warunkach zewnętrznych niejednakowe rezultaty w uczeniu i działaniu. Wyróżniamy następujące rodzaje zdolności:

- ogólne ( akademickie/poznawcze)

- uzdolnienia kierunkowe/specjalne np. artystyczne, sportowe, społeczne, a także dotyczące poszczególnych przedmiotów szkolnych np. matematyczne, językowe, plastyczne

- zdolności twórcze( obejmują efekty działalności twórczej, postawy, czynności)

 

IV Charakterystyka ucznia zdolnego

-wysoki poziom zdolności ogólnych ( wysokie IQ-120 i więcej)

-wysoki poziom uzdolnień specjalnych/kierunkowych( artystycznych, sportowych, organizacyjnych, poznawczych związanymi z przedmiotami szkolnymi

-wysoki poziom osiągnięć lub możliwością takich osiągnięć związanych z potencjałem

w dziedzinach nauki, twórczości lub działalności społecznej( charytatywnej, obywatelskiej, wolontariatu)

Ponad to: ciekawość, dociekliwość, obszerna wiedza z różnych dziedzin, doskonała pamięć , umiejętność kojarzenia, wyciągania wniosków, samodzielność w zdobywaniu wiedzy, pomysłowość, oryginalność, bogate słownictwo, odpowiedzialność, skupienie, silna motywacja, preferowanie towarzystwa dorosłych lub starszych kolegów.

Warto podkreślić, że wysokie oceny szkolne nie mogą być (chociaż niestety często

obecnie są) traktowane jako jedyny (główny) wyznacznik uzdolnień. Zdarzają się uczniowie,

dla których ocena szkolna nie jest czynnikiem motywującym ani ważnym, a ich uzdolnienia

znajdują swoją realizację w niezauważanych przez szkołę dziedzinach.

 

V Cechy charakterystyczne uczenia się uczniów zdolnych

 W szkole zdolności ucznia ujawniają się w trakcie pracy nad materiałem nauczania. Uczniowie zdolni z reguły:

-uczą się szybciej

-opanowują szerszy zakres materiału

-uczą się inaczej, szukają związków przyczynowo-skutkowych, dążenie do odkrywania tajników wiedzy, sięgania po dodatkowe informacje,

-dużo i chętnie czytają, są wymagający w wyborach czytelniczych

-zależy im na nagrodach, cechuje ich wysoka koncentracja uwagi, dominuje u nich bogate słownictwo,

-lubią pracować samodzielnie

-mają różne i liczne zainteresowania

 

VI Sposoby identyfikacji ucznia zdolnego

-obserwacja zachowań uczniów znamionujących uzdolnienia(aktywność ucznia, dociekliwość, prezentowanie wiedzy poza program nauczania, realizacja zadań wykraczających poza podstawę programową, uczestniczą w konkursach szkolnych i pozaszkolnych charakterze przedmiotowym i interdyscyplinarnym, udokumentowane osiągnięcia w dziedzinach pozaszkolnych( szachy, taniec, sport,) chęć współpracy z nauczycielem w rozwijaniu swoich pasji

-wywiad z uczniem, rodzicami, nauczycielem, psychologiem, pedagogiem, osobami spoza szkoły pracującymi z uczniem zdolnym

- testy predyspozycji i zdolności - przeprowadzane przez licencjonowanych psychologów lub nauczycieli i inne osoby pracujące na co dzień z uczniami zdolnymi w przypadku licencji otwartej

-testy diagnozujące poziom wiedzy  uczniów rozpoczynających naukę na danym etapie rozwoju (kl.I, III, IV)

-badania wyników w poszczególnych klasach

-nominacje( nauczycielskie, rodzicielskie, zespołu klasowego)

-informacje przekazywane przez nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej na temat uzdolnień    uczniów w momencie rozpoczęcia  II etapu edukacyjnego

-prace, wytwory i osiągnięcia np. prace plastyczne, utwory muzyczne, sukcesy w konkursach

-opinia Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej  lub psychologa szkolnego

 

VII Co robimy w szkole dla ucznia zdolnego?

-dobór strategii nauczania  w zależności od potrzeb ucznia (należy rozważyć przyspieszenie kształcenia)

-w trakcie zajęć grupowanie uczniów według poziomu i rodzaju zdolności

-wzbogacenie kształcenia poprzez realizację specjalnych programów i projektów-oparcie nauczania na innowacjach i eksperymentach pedagogicznych, autorskich programach. Aktualnie w szkole są wdrożone trzy innowacje pedagogiczne: „Matematyka Innego Wymiaru”- przygotowanie do Matematycznych Mistrzostw Polski, „Techniki teatralne w nauczaniu  języka angielskiego jako formy rozwijania kompetencji językowych uczniów”, „Taniec jako integracja w młodszym wieku szkolnym”.

-indywidualizacja w nauczaniu

-wykorzystanie nowoczesnych technologii (instalacja w salach lekcyjnych tablic multimedialnych, projektorów, zakup laptopów, nowa pracownia komputerowa )

-propozycja szerokiej oferty zajęć fakultatywnych, pozalekcyjnych, w tym  kół zainteresowań

-zachęcanie do samokształcenia poprzez uczenie się od siebie nawzajem.

-możliwość pracy z ekspertami, pracownikami uczelni-współpraca z Politechniką Śląską i udział uczniów w Dniach Nauki organizowanych przez Politechnikę w Gliwicach i Rybniku

-organizacja spotkań z ciekawymi ludźmi(naukowcami, podróżnikami, politykami) - udział w Szkolnym Dniu Nauki, spotkanie z podróżnikiem i nauczycielem mgr Karolem Pawlasem, spotkanie z posłem Henrykiem Siedlaczkiem

-wycieczki przedmiotowe, współpraca z Uniwersytetem Śląskim

-współpraca z innymi podmiotami i osobami:

1.Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną,

2.Domem Kultury w Rybniku- Boguszowicach- nasi uczniowie uczęszczają na zajęcia teatralne. Jako szkoła  bierzemy udział w spektaklach podczas których możemy podziwiać naszych podopiecznych.

3.Laureaci i uczestnicy Szkolnego Konkursu Kolęd  wraz z nauczycielem muzyki i katechetami przygotowują  kolędowanie dla mieszkańców Boguszowic,

4.Nadleśnictwem Rybnik – udział w wycieczkach na leśne ścieżki przyrodnicze, pomoc w przygotowaniu konkursu ”Leśne  podchody”, który od 10 lat odbywa się w leśniczówce Kłokocin,  

5.MOSiR w Rybniku-udział w mitingach pływackich, organizacja zajęć wychowania fizycznego na basenie,

współpraca z MKKS-organizacja międzyszkolnych  meczy koszykarskich- nabór zawodników do sekcji klubowej, współpraca z Kopalnią Jankowice-organizacja akademii barbórkowej dla pracowników kopalni,

6.Radą Dzielnicy Boguszowice Stare i przygotowanie programu artystycznego z okazji „Dnia Seniora”  

-podejmowanie przez Radę Pedagogiczną decyzji dotyczących nominacji do nagród, wyróżnień, stypendiów naukowych.

- motywowanie do udziału  w  konkursach, turniejach

-organizacja konkursów szkolnych i międzyszkolnych

-pokaz umiejętności i zdolności uczniowskich w trakcie  festynów, Dni Otwartych Szkoły

-uczestnictwo szkoły w programach ministerialnych: Szkoła w Ruchu, Szkoła   Odkrywców Talentów

-nagrodzenie uczniów z największą średnią po zakończeniu I semestru i na koniec roku szkolnego wejściówkami do ciekawych miejsc edukacyjnych

-przedstawienie uczniów z wysoką średnią społeczności szkolnej

 

VIII Zadania szkoły we współpracy z rodzicami

-wywiad rodzinny

-uświadomienie rodzicom rodzaju uzdolnień

-konsultacje w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej

- uczestnictwo rodziców w imprezach szkolnych

-miesięczne konsultacje z nauczycielami przedmiotów

 

IX Metody i formy pracy

Metody pracy:

1.wykład,

2.pokaz pełniący dwie role: eksponującą i inspirującą

3.obserwacja - zadaniem ucznia jest analizowanie szczegółowych operacji,

4.opis mający na celu wyzwolenie wyobraźni i zastąpienie omawiania demonstracją, badaniem,

5.pogadanka ucząca samodzielnego i prawidłowego pod względem logicznym myślenia uczniów, sterowanie przez nauczyciela poprzez zadawanie pytań

6.drama

 

Formy pracy

1. praca indywidualna,

2. praca w grupach,

3. praca w parach,

4. przydzielanie uczniom zdolnym trudniejszych zadań podczas pracy grupowej lub indywidualnej,

5.stwarzanie uczniom zdolnym sytuacji wyboru zadań, ćwiczeń o większej skali trudności zadań domowych lub prac dodatkowych,

6.różnicowanie stopnia trudności prac domowych i prac klasowych:

7. stopniowe zwiększanie wymagań,

8. przydzielanie uczniom zdolnym specjalnych ról: asystenta, lidera itp.,

9.praca pozalekcyjna  ( konkursy szkolne i pozaszkolne, realizacja projektów edukacyjnych, wyjazdy i wyjścia wycieczkowe, udział w spotkaniach z ciekawymi ludźmi, wystawach, koncertach, warsztatach, prelekcjach)

10. organizacja konkursów i turniejów

 

X Zadania pracowników pedagogicznych względem uczniów zdolnych

ZADANIA LIDERA DS. ZDOLNOŚCI:

1.opracowanie projektu i doprowadzenie do jego przyjęcia przez RP

2.uczestnictwo w konferencjach-współpraca z ORE

3.służenie pomocą uczniom, nauczycielom i ich rodzicom

4.wspomaganie i wspieranie uczniów

5.rozmowy z dyrektorem Zespołu ( prezentacja idei programu, konsultacje realizacji programu, prezentacja Szkolnego Programu Wspierania Zdolności podczas Rady Pedagogicznej, udział w doskonaleniu zawodowym w zakresie pracy z uczniem zdolnym i dzielenie się zdobytą wiedzą z radą pedagogiczną

6.monitorowanie działań promowania uczniów zdolnych na terenie szkoły i poza nią

 

ZADANIA WYCHOWAWCY:

kompletowanie dokumentacji o osiągnięciach szkolnych i pozaszkolnych

w trakcie nauki w naszej szkole - przekazywanie na bieżąco istotnych informacji dotyczących uzdolnień uczniów liderowi

 kontakt z pedagogiem szkolnym, jeśli wymaga tego sytuacja ucznia (uczeń zdolny, to niekiedy uczeń trudny)

 współpraca z rodzicami ucznia uzdolnionego

 

ZADANIA NAUCZYCIELI:

2.opracowywanie indywidualnych programów  i planów zajęć oraz innowacji pedagogicznych dostosowanych do potrzeb i możliwości uczniów uzdolnionych

3.udział w realizacji projektów edukacyjnych  pogłębiających zainteresowania uczniów

4.wykorzystanie technologii komputerowej i informacyjnej w pracy z uczniem zdolnym

5.wdrażanie ucznia do pracy samokształceniowej i samodzielnego rozwiązywania

problemów poprzez korzystanie z zasobów biblioteki szkolnej

6.organizowanie konkursów szkolnych  i międzyszkolnych

7.przygotowanie uczniów do udziału w konkursach na różnych szczeblach

 

 przekazywanie informacji o sukcesach ucznia zdolnego dyrektorowi, radzi

pedagogicznej i wychowawcy

8. promocja osiągnięć uczniów na terenie szkoły i poza nią

9. udział w programach unijnych

 

ZADANIA PEDAGOGA:

1.umiejętności radzenia sobie z „innością”,  zazdrością i oporem ze strony rówieśników, oraz samotnością

2.objęcie szczególną opieką uczniów zdolnych, których sytuacja emocjonalna tego wymaga (uczeń zdolny, to także uczeń trudny)

3.Współpraca z rodzicami i nauczycielami

4.doradztwo w doborze odpowiedniej lektury

 

ZADANIA UCZNIÓW:

1.UDZIAŁ W KONKURSACH SZKOLNYCH I POZASZKOLNYCH ORAZ  DĄŻENIE DO OSIĄGNIĘCIA SUKCESU

2.udzielanie pomocy koleżeńskiej uczniom z trudnościami w nauce

3.reprezentowanie szkoły w wydarzeniach lokalnych

 

ZADANIA RODZICÓW:

1.współpraca ze szkołą w celu podniesienia efektów kształcenia ucznia zdolnego,

2.wymiana informacji na temat zainteresowań dziecka

3.wspieranie swoich dzieci w ich dążeniach

4.uczestniczenie z dziećmi w wyjazdach naukowych

5.pomoc w organizacji festynów i imprez środowiskowych

 

XI Formy promowania uczniów

- informowanie szkolnej społeczności o odniesionych sukcesach

-prezentacja osiągnięć uczniów  w czasie uroczystości szkolnych oraz spotkań z rodzicami

-wręczenie nagrody dyrektora szkoły za najwyższą średnią w nauce oraz wybitne osiągnięcia

-organizacja Szkolnego Dnia Talentów

-bieżące informowanie o sukcesach uczniów na stronie internetowej szkoły

 

 

XII Ewaluacja programu dokonana będzie na koniec roku szkolnego tj.do 30 sierpnia każdego roku szkolnego poprzez

-diagnozę w klasach I-IV

- analizę wyników nauczania i sprawdzianu po kl. III oraz po kl.VI

-analizę prac uczniów

-analizę udziału i sukcesów uczniów w konkursach

-dokumentację wychowawcy

-dokumentację zespołu przedmiotowego

ORE- Organizacja Rozwoju Edukacji

Ośrodek Promocji Talentów

Poradnia PPP

Ośrodki naukowe i kulturalne w regionie i okolicy

Współpraca z Miejscami Odkrywania Talentów

Kuratorium Oświaty

UM Rybnika

MKKS w Rybniku

Dom Kultury w Boguszowicach

Nadleśnictwo Rybnik

Uczeń zdolny potrzebuje:

- Twórczych nauczycieli, którzy swoje zainteresowania przekazują uczniom, nie obawiają się wychodzić poza schemat.

- Nauczycieli, którzy podążają za przemianami dokonującymi się w otaczającym świecie i wnikliwie je rozpoznają, dostosowują do nich formy i metody swojej pracy dydaktycznej.

- Szkół przyjaznych uczniom, nastawionych na autentyczne rozwijanie uzdolnień  Ciekawej, atrakcyjnej z punktu widzenia, młodej osoby oraz łatwo dostępnej pozaszkolnej oferty zajęć edukacyjnych, umożliwiających autentyczny rozwój uzdolnień.

- Zaplecza stypendialnego dostępnego nie tylko dla uczniów mających wybitne osiągnięcia lub pochodzących z rodzin o niskim statusie materialnym, ale również dla uczniów przeciętnie usytuowanych osiągających bardzo dobre wyniki, zmotywowanych i wykazujących chęć własnego rozwoju.

- Tworzenia atmosfery nauki na lekcji, która kojarzy się z pozytywnymi emocjami poznawania rzeczy nowych, a nie ze stresem związanym z obawą przed otrzymaniem oceny niedostatecznej